అక్షరటుడే వెబ్‌డెస్క్: Bathukamma 2026 | తెలంగాణ ( Telangana )ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి, సంస్కృతికి ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగ వెనుక అద్భుతమైన చారిత్రక నేపథ్యం ఉంది. మహాలయ అమావాస్య (పెత్తర అమావాస్య) నుంచి దుర్గాష్టమి వరకు తొమ్మిది రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరిగే ఈ పండుగ తెలంగాణలోనే పుట్టిందని, దీనికి సుమారు 1100 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉందని చారిత్రక గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి. కేవలం జానపద కథలకే పరిమితం కాకుండా, ఒక నిర్దిష్ట చారిత్రక సంఘటనతో ఈ పండుగ ముడిపడి ఉంది.
Bathukamma 2026 | చారిత్రక నేపథ్యం..
సుమారు 11 శతాబ్దాల క్రితం కాకతీయ రాజులు వరంగల్, హనుమకొండ ప్రాంతాలను రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలించేవారు. ఆ సమయంలో ఉత్తర భారతదేశాన్ని యాదవ రాజులు పాలించేవారు. ప్రజల ప్రధాన జీవనోపాధి వ్యవసాయంపై ఆధారపడి ఉండగా.. నీటి వనరుగా ఉన్న గోదావరి నది జన్మస్థలం యాదవ రాజుల రాజ్యంలో ఉండేది. కాకతీయులకు, యాదవులకు మధ్య తరచుగా జరిగే ఘర్షణల కారణంగా.. కోపంతో రగిలిపోయిన యాదవ రాజులు తెలంగాణ ప్రాంతానికి గోదావరి నీరు రాకుండా అడ్డుకట్టలు వేశారు.
దీంతో తెలంగాణలో తీవ్రమైన నీటి కొరత ఏర్పడి, భయంకరమైన కరువు పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ఈ సంక్షోభాన్ని అధిగమించేందుకు కాకతీయ రాజులు ఊరూరా వేలాది చెరువులను తవ్వించారు. చరిత్రలో అత్యధిక చెరువులు తవ్వించిన రాజులుగా కాకతీయ రాజులు ఖ్యాతిగాంచారు. ఈ చెరువుల ఏర్పాటుతో నీటి సమస్య తీరి, వ్యవసాయం తిరిగి వృద్ధి చెందింది. తమ బతుకు తెరువుకు మూలమైన ఈ చెరువుల పట్ల కృతజ్ఞతగా ప్రజలు వాటిని పూజించడం మొదలుపెట్టారు. చెరువుల గట్లపై పూసిన రంగురంగుల పువ్వులను సేకరించి, అందంగా పేర్చి, నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తూ పూజించేవారు. అలా బతుకునిచ్చే తల్లిగా భావించి ఈ పండుగకు ‘బతుకమ్మ’ అని పేరు పెట్టారు.
Bathukamma 2026 | తొమ్మిది రోజుల విశేషాలు..
2026 సంవత్సరానికి సంబంధించి తెలంగాణలో బతుకమ్మ వేడుకలు అక్టోబర్ 10 నుంచి అక్టోబర్ 18 వరకు అత్యంత వైభవంగా జరగనున్నాయి. ప్రకృతిని అమ్మవారిగా (గౌరమ్మగా) కొలిచే ఈ తొమ్మిది రోజుల్లో ఒక్కో రోజుకు ప్రత్యేకత , నిర్దిష్టమైన నైవేద్యాలు ఉంటాయి. మొదటి రోజు అక్టోబర్ 10న పితృదేవతల కార్యం ముగిశాక ప్రారంభమయ్యే ‘ఎంగిలిపూల బతుకమ్మ’ (మహాలయ అమావాస్య) నాడు నువ్వులు, బియ్యప్పిండి లేదా నూకలతో చేసిన పిండి వంటకాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. రెండవ రోజు అక్టోబర్ 11న ‘అటుకుల బతుకమ్మ’ (పాడ్యమి) పండుగను జరుపుకుంటూ అటుకులు, నానబెట్టిన పచ్చి శనగపప్పు (సప్పిడి పప్పు), బెల్లం ప్రసాదంగా పెడతారు. మూడవ రోజు అక్టోబర్ 12న ‘ముద్దపప్పు బతుకమ్మ’ (విదియ) సందర్భంగా ఉడికించిన ముద్దపప్పు, పాలు, బెల్లం కలిపిన ప్రసాదాన్ని నివేదిస్తారు. నాల్గవ రోజు అక్టోబర్ 13న ‘నానే బియ్యం బతుకమ్మ’ (తదియ) నాడు నానబెట్టిన బియ్యం, పాలు, బెల్లం మిశ్రమాన్ని నైవేద్యంగా ఇస్తారు. ఐదవ రోజు అక్టోబర్ 14న ‘అట్ల బతుకమ్మ’ (చవితి) పండుగలో భాగంగా బియ్యప్పిండి లేదా మినప్పప్పుతో చేసిన అట్లు (దోశలు) సమర్పిస్తారు.
ఆరవ రోజు అక్టోబర్ 15న ‘అలిగిన బతుకమ్మ’ (పంచమి) రోజున గౌరమ్మ అలిగి ఉంటుందని సంప్రదాయ విశ్వాసం ఉండటంతో ఎలాంటి పూలతో బతుకమ్మను పేర్చరు, ప్రసాద నైవేద్యాలు కూడా సమర్పించరు. ఏడవ రోజు అక్టోబర్ 16న ‘వేపకాయల బతుకమ్మ’ (షష్ఠి) నాడు వేయించిన బియ్యప్పిండిని వేపపండ్ల ఆకారంలో గుండ్రంగా చేసి నూనెలో వేయించి ప్రసాదంగా పెడతారు. ఎనిమిదవ రోజు అక్టోబర్ 17న ‘వెన్నముద్దల బతుకమ్మ’ (సప్తమి) సందర్భంగా వెన్నముద్దలు లేదా నెయ్యి, నువ్వులు, బెల్లం కలిపి తయారు చేసిన ఉండలను నైవేద్యంగా ఉంచుతారు. ఇక చివరిదైన తొమ్మిదవ రోజు అక్టోబర్ 18న అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించే ‘సద్దుల బతుకమ్మ’ (దుర్గాష్టమి) రోజున పెరుగన్నం, చింతపండు పులిహోర, నిమ్మకాయ పులిహోర, కొబ్బరన్నం, నువ్వులన్నం వంటి ఐదు రకాల కలగాపులగం అన్నాలను (సద్దులు) అమ్మవారికి విస్తారంగా సమర్పిస్తారు.
Bathukamma 2026 | పూల ప్రాధాన్యం..
బతుకమ్మకు అసలు అందం తెచ్చేవి సహజ సిద్ధమైన పూలే. తంగేడు, గునుగు, తామర, బంతి, చామంతి, గులాబీ, గన్నేరు వంటి అడవి పూలను ఉపయోగిస్తారు. వెదురు తాంబాలం లేదా ఇత్తడి పళ్లెంలో గుమ్మడి ఆకులు పరిచి, వలయాకారంలో పూలను గోపురం వలె పేరుస్తారు. పైభాగంలో పసుపుతో చేసిన ‘గౌరమ్మ’ను ప్రతిష్ఠిస్తారు. ముఖ్యంగా బతుకమ్మలో ఎక్కువగా వాడే తంగేడు, గునుగు వంటి పూలకు నీటిని శుద్ధి చేసే యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ గుణాలు ఉంటాయి. వర్షాకాలం ముగింపులో చెరువులలో ఈ పూలను నిమజ్జనం చేయడం వల్ల సహజంగా నీరు శుభ్రపడుతుందని శాస్త్రీయంగా కూడా నిరూపితమైంది.
Bathukamma 2026 | సాంస్కృతిక శోభ ..
సాయంత్రం వేళల్లో కొత్త బట్టలు, పట్టుచీరలతో అలంకరించుకున్న ఆడపడుచులు బతుకమ్మలను వీధుల్లో, కూడళ్లలో లేదా ఆలయ ప్రాంగణాల్లో ఉంచుతారు. చప్పట్లు కొడుతూ, లయబద్ధంగా తిరుగుతూ “బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో..” అంటూ జానపద పాటలు పాడుతూ ఆటలాడతారు. చీకటిపడే వేళ బతుకమ్మలను తలపై పెట్టుకుని ఊరేగింపుగా వెళ్లి సమీపంలోని చెరువులు లేదా జలవనరుల్లో భక్తిశ్రద్ధలతో నిమజ్జనం చేస్తారు. అనంతరం ఒకరికొకరు సద్దులు, పసుపు-కుంకుమలతో పాటు ‘వాయినాలు’ ఇచ్చిపుచ్చుకుంటారు. మహిళల ఐక్యతకు, కుటుంబ అనుబంధాలకు, ప్రకృతి పరిరక్షణకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగ నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న తెలుగు ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
ఇది కూడా చదవండి: 12 Hours Free Power | 12 గంటల నాణ్యమైన విద్యుత్‌ను సరఫరా చేయాలి
