అక్షరటుడే, వెబ్డెస్క్: Telangana Udyamakarulu | “తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన అనేది కేవలం ఒక రాజకీయ పరిణామం కాదు; అది సుమారు ఆరు దశాబ్దాల పాటు విద్యార్థులు, యువకులు, ఉద్యోగులు, జర్నలిస్టులు, రైతులు, మహిళలు, మేధావులు, ప్రజా సంఘాలు చేసిన అపూర్వ త్యాగాల ఫలితం.
రాష్ట్రం సిద్ధించి దశాబ్దం దాటినా, నిజమైన ఉద్యమకారులు గుర్తింపు లేక ఇబ్బందులు పడుతుంటే, ఉద్యమ సమయంలో ఎక్కడా కనిపించని వారు తామే ఉద్యమకారులమని చెప్పుకోవడం అత్యంత బాధాకరం” అని ప్రొఫెసర్ ఎం. ఎ. మలిక్ ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
ఇటీవల హైదరాబాద్లోని BR రెడ్డి ఫంక్షన్ హాల్లో తెలంగాణ జాయింట్ యాక్షన్ కమిటీ (గ్రేటర్ హైదరాబాద్) ఆధ్వర్యంలో సమావేశమయ్యారు. ‘తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉద్యమంలో నిజమైన ఉద్యమకారులను ఎలా గుర్తించాలి? వారికి కల్పించాల్సిన ప్రత్యేక హక్కులు – సమాజం, ప్రభుత్వం బాధ్యత’ అనే అంశంపై జరిగిన ఈ సదస్సులో ప్రొ. మాలిక్ వక్తగా ప్రసంగిస్తూ పలు కీలక సూచనలు చేశారు.
Telangana Udyamakarulu | నిజమైన ఉద్యమకారుల గుర్తింపు ఎలా?
ఉద్యమ భాగస్వామ్యాన్ని కేవలం ఒక సభ్యత్వ కార్డు లేదా సర్టిఫికేట్ ఆధారంగా తేల్చలేమని, వ్యక్తి చేసిన సేవ, త్యాగాన్ని బట్టి కింది ప్రాతిపదికన గుర్తించాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు:
నిరంతర పోరాటం: 2001 నుంచి 2014 వరకు జరిగిన ధర్నాలు, ర్యాలీలు, నిరాహార దీక్షలు, రాస్తారోకోలు, మిలియన్ మార్చ్, సకల జనుల సమ్మెలో నిరంతరాయంగా పాల్గొన్న వారి వివరాలు సేకరించాలి.
కేసులు – జైలు శిక్షలు: ఉద్యమ సమయంలో పోలీస్ లాఠీచార్జీలు, అరెస్టులు ఎదుర్కొని, జైలు శిక్ష అనుభవించిన వారికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
ఉద్యోగ, విద్యా నష్టాలు: ఉద్యమం కోసం ఉద్యోగాలు కోల్పోయిన, సస్పెన్షన్కు గురైన ఉద్యోగులను, చదువు నష్టపోయిన విద్యార్థులను గుర్తించాలి.
ప్రజా బాధ్యత & అవగాహన: గ్రామ గ్రామాన తెలంగాణ ఆవశ్యకతను చాటిన మేధావులు, జర్నలిస్టులు, రచయితలు, కళాకారులతో పాటు ఆర్థికంగా అండగా నిలిచిన వారిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
ఆధారాల పరిశీలన: వార్తాపత్రికలు, టీవీ వీడియోలు, ఫొటోలు, సోషల్ మీడియా రికార్డులు, సభల పోస్టర్లతో పాటు ఆనాడు కలిసి పనిచేసిన సహచర జేఏసీ నాయకుల ధృవీకరణను ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి.

Telangana Udyamakarulu | ఉద్యమకారులకు కల్పించాల్సిన ప్రత్యేక హక్కులు
గుర్తింపు కార్డు: ప్రభుత్వం ప్రత్యేక కమిషన్ ఏర్పాటు చేసి అధికారిక ‘ఉద్యమకారుల గుర్తింపు కార్డు’ ఇవ్వాలి.
ఆర్థిక, వైద్య సాయం: పేద ఉద్యమకారులకు నెలవారీ గౌరవ వేతనం, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో పూర్తి ఉచిత వైద్యం, ఆరోగ్య బీమా కల్పించాలి.
విద్య, ఉద్యోగాల్లో ప్రాధాన్యం: ఉద్యమకారుల పిల్లలకు విద్యలో రిజర్వేషన్లు, స్కాలర్షిప్లు ఇవ్వాలి. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు, నామినేటెడ్ పోస్టులు, సలహా మండళ్లలో ప్రాధాన్యం కల్పించాలి.
ఇతర సదుపాయాలు: అర్హులైన వారికి గృహ స్థలాలు, ఇళ్ల నిర్మాణ సాయం, వయోవృద్ధులకు ఉచిత బస్సు / రైలు ప్రయాణ సదుపాయం కల్పించాలి.
Telangana Udyamakarulu | చారిత్రక సంరక్షణ – గౌరవం
నిజమైన ఉద్యమకారుల త్యాగాలను శాశ్వతంగా నిలిపేందుకు పలు చర్యలు చేపట్టాలని సదస్సు తీర్మానించింది. వాటిల్లో..
రాష్ట్ర స్థాయి సత్కారాలు: ప్రతి సంవత్సరం తెలంగాణ ఆవిర్భావ దినోత్సవం సందర్భంగా విశిష్ట ఉద్యమకారులను ఘనంగా సత్కరించాలి.
పాఠ్యాంశాల్లో చరిత్ర: ఉద్యమకారుల జీవిత చరిత్రలను పాఠ్యపుస్తకాల్లో చేర్చాలి. డిజిటల్ ఆర్కైవ్స్ ఏర్పాటు చేయాలి.
ఉద్యమ స్మారక మ్యూజియం: హైదరాబాద్లో ప్రత్యేకంగా ఒక మ్యూజియం ఏర్పాటు చేసి, ఉద్యమకారుల వివరాలన్నింటినీ శాశ్వతంగా భద్రపరచాలి.
Telangana Udyamakarulu | పారదర్శక విధానం కోసం ‘స్వతంత్ర కమిషన్’
“ఉద్యమకారుల గుర్తింపు ప్రక్రియ పూర్తిగా రాజకీయాలకు అతీతంగా జరగాలి. ఇందుకోసం హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి ఆధ్వర్యంలో ఒక స్వతంత్ర కమిషన్ను ఏర్పాటు చేయాలి. ఇందులో చరిత్రకారులు, ఉద్యమ నాయకులు, విశ్వవిద్యాలయ అధ్యాపకులు, జర్నలిస్టులు, ప్రజా సంఘాల ప్రతినిధులతో కూడిన కమిటీ ద్వారా మాత్రమే ఆధారాల పరిశీలన జరగాలి” అని ప్రొ. మాలిక్ స్పష్టం చేశారు.
తెలంగాణ కోసం పోరాడిన ప్రతి నిజమైన ఉద్యమకారుడు ఈ రాష్ట్ర నిర్మాణ శిల్పి. వారి త్యాగాలకు గౌరవం ఇవ్వని సమాజం తన ఉనికిని, చరిత్రను కోల్పోతుంది.
నిజమైన ఉద్యమకారులను గుర్తించి వారికి న్యాయం చేయడం అనేది కేవలం ఒక సంక్షేమ కార్యక్రమం కాదు.. అది తెలంగాణ ప్రభుత్వానికీ, సమాజానికీ ఉన్న ఒక పవిత్రమైన చారిత్రక బాధ్యత అని సదస్సు ముక్తకంఠంతో స్పష్టం చేసింది.