అక్షరటుడే, వెబ్డెస్క్: Pakistan Afghanistan Conflict | ఆఫ్ఘనిస్తాన్ – పాకిస్థాన్ సరిహద్దు మరోసారి ఉద్రిక్తతలకు కేంద్రబిందువైంది. పాకిస్థాన్ జరిపిన వైమానిక దాడుల్లో కనీసం 36 మంది పౌరులు మృతి చెందగా.. 160 మందికిపైగా గాయపడినట్లు తాలిబాన్ ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. పాకిస్థాన్ యుద్ధ విమానాలు కావాలనే పౌర ఆవాసాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని దాడులు చేశాయని తాలిబాన్ ప్రతినిధులు ఆరోపిస్తున్నారు.
అయితే, ఈ దాడుల్లో 32 మంది ఉగ్రవాదులను హతమార్చినట్లు పాకిస్థాన్ (Pakistan) ప్రకటించింది. ఇరు దేశాలు పరస్పరం విరుద్ధ వాదనలు వినిపిస్తుండగా, సరిహద్దు వివాదం మరింత తీవ్రమయ్యే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి.
ఐక్యరాజ్యసమితి ఆఫ్ఘనిస్తాన్ సహాయ మిషన్ (UNAMA) ప్రకారం, ఇప్పటివరకు కనీసం 28 మంది పౌరులు మృతి చెందినట్లు, 49 మంది గాయపడినట్లు ధృవీకరించింది. మృతుల సంఖ్య మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని కూడా పేర్కొంది. మహిళలు, చిన్నారులు కూడా బాధితుల్లో ఉండటం అంతర్జాతీయంగా ఆందోళనకు దారితీస్తోంది.
Pakistan Afghanistan Conflict | కరాచీ దాడులకు ప్రతీకారమే కారణమా?
కొన్ని రోజుల క్రితం పాకిస్థాన్లోని కరాచీ నగరంలో ఉన్న ‘పాకిస్థాన్ రేంజర్స్’ ప్రధాన శిబిరంపై ఉగ్రవాదులు ఆత్మాహుతి దాడికి పాల్పడ్డారు. ఈ వ్యూహాత్మక దాడిలో ముగ్గురు పాకిస్థాన్ రక్షణ సిబ్బంది అక్కడికక్కడే మరణించగా, నలుగురు తీవ్రంగా గాయపడ్డారు.
ఈ ఘాతుకానికి పాల్పడింది తామేనని “తహ్రీక్-ఎ-తాలిబాన్ పాకిస్థాన్” (TTP) కి చెందిన ఒక బలమైన అనుబంధ వర్గం అధికారికంగా ప్రకటించింది. దీనికి ప్రతీకారంగానే పాకిస్థాన్ ఇప్పుడు అఫ్గాన్ సరిహద్దులపై బాంబుల వర్షం కురిపించింది.
కాగా, పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం (Pakistan Government) చాలా కాలంగా అఫ్గానిస్తాన్లోని తాలిబాన్ ప్రభుత్వం టిటిపి ఉగ్రవాదులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తోందని ఆరోపిస్తోంది. అయితే తాలిబాన్ ప్రభుత్వం ఈ ఆరోపణలను నిరంతరం ఖండిస్తోంది.
అయినప్పటికీ, భావజాల పరంగా రెండు వర్గాల మధ్య సాన్నిహిత్యం ఉన్న విషయాన్ని కొందరు అఫ్ఘాన్ అధికారులు అనధికారికంగా అంగీకరిస్తున్నట్లు అంతర్జాతీయ వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి.
Pakistan Afghanistan Conflict | డ్యూరాండ్ లైన్ – ఉగ్రవాద ఆశ్రయాల నిలయం
సుమారు 2,600 కిలోమీటర్ల పొడవైన డ్యూరాండ్ లైన్ (Durand Line) సరిహద్దు పొడవునా ఇప్పుడు యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. గత కొన్ని నెలలుగా చిన్నపాటి కాల్పులకే పరిమితమైన ఈ ప్రాంతం, ఇప్పుడు క్షిపణులు, బాంబు దాడులతో కంపించిపోతోంది.
పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం చాలా కాలంగా అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఒకే మాట చెబుతోంది.. ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో అధికారంలో ఉన్న తాలిబాన్లు టిటిపి ఉగ్రవాదులకు సురక్షిత ఆశ్రయాలను ఇస్తున్నారని.
అమెరికా సైన్యం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ను విడిచిపెట్టినప్పుడు వదిలేసిన అత్యాధునిక ఆయుధాలు ఇప్పుడు టీటీపీ చేతికి చిక్కాయని, వాటితోనే వారు పాక్ సైన్యంపై దాడులు చేస్తున్నారని ఇస్లామాబాద్ ఆరోపిస్తోంది.
అయితే, ఈ ఆరోపణలను కాబూల్ ప్రభుత్వం పూర్తిగా తోసిపుచ్చుతోంది. తమ భూభాగాన్ని ఏ ఇతర దేశానికి వ్యతిరేకంగా ఉపయోగించుకోవడానికి అనుమతించబోమని తాలిబాన్లు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
అయినప్పటికీ, భావజాల పరంగా, మతపరమైన ఆలోచనల పరంగా అఫ్ఘాన్ తాలిబాన్లకు, పాకిస్థాన్ తాలిబాన్లకు (TTP) మధ్య బలమైన సంబంధాలు ఉన్నాయని అంతర్జాతీయ నిఘా సంస్థలు నమ్ముతున్నాయి. ఈ విషయాన్ని కొందరు అఫ్ఘాన్ అధికారులు కూడా అంతర్గత చర్చల్లో అంగీకరిస్తుండటం గమనార్హం.
Pakistan Afghanistan Conflict | పక్తికా, పక్తియా, కునార్ ప్రావిన్సులు
పాకిస్థాన్ వైమానిక దళం ముఖ్యంగా ఆఫ్ఘనిస్తాన్లోని తూర్పు – దక్షిణ ప్రావిన్సులైన పక్తికా, పక్తియా, కునార్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ఈ మూడు ప్రావిన్సుల్లో పౌర మౌలిక సదుపాయాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి.
పక్తియా ప్రావిన్సులోని ఆసుపత్రులు క్షతగాత్రులతో నిండిపోయాయి. ఇక్కడ ఒక్క ప్రావిన్సులోనే 130 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. స్థానిక ప్రజల కథనాల ప్రకారం, పాక్ సైన్యం ఒకే భవనంపై కొద్ది నిమిషాల వ్యవధిలో రెండుసార్లు దాడులు చేసింది.
మొదటి దాడి జరిగిన తర్వాత శిథిలాల కింద ఉన్నవారిని రక్షించడానికి స్థానికులు చేరిన సమయంలోనే రెండో బాంబు పడింది. దీనివల్ల రక్షించవలసిన వారు కూడా ప్రాణాలు కోల్పోవాల్సి వచ్చింది.
Pakistan Afghanistan Conflict | పెరుగుతున్న మానవతా సంక్షోభం
ఈ ఏడాది ప్రారంభం నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణల్లో అత్యధికంగా ప్రాణనష్టం ఆఫ్ఘనిస్తాన్కే సంభవించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి నివేదికల ప్రకారం, పాకిస్థాన్ వైమానిక దాడుల్లో పౌరులు అధిక సంఖ్యలో ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు.
గత మార్చిలో జరిగిన మరో దాడిలో మాదకద్రవ్యాల పునరావాస కేంద్రం లక్ష్యంగా మారి వందలాది మంది మృతి చెందిన ఘటనపై కూడా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి.
మరోవైపు, టీటీపీ దాడులను అరికట్టే చర్యల్లో భాగంగా పాకిస్థాన్ గత ఏడాది లక్షలాది మంది అఫ్గాన్ శరణార్థులను దేశం నుంచి బహిష్కరించడంతో పాటు సరిహద్దులను మూసివేసింది. దీంతో ఇప్పటికే ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉన్న అఫ్గానిస్తాన్పై మరింత ఒత్తిడి పెరిగింది.
Pakistan Afghanistan Conflict | చైనా మధ్యవర్తిత్వం – ఉరుమ్కీ చర్చలు
చైనా-పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్ (CPEC) ప్రాజెక్టులకు ఉగ్రవాదం వల్ల ముప్పు పొంచి ఉండటంతో చైనా ఈ వివాదాన్ని పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నించింది.
చైనాలోని ఉరుమ్కీ నగరంలో ఇరు దేశాల ఉన్నతాధికారుల మధ్య అనేక రౌండ్ల చర్చలు జరిగాయి. కానీ, టిటిపిని అణచివేయడంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ వైఫల్యం చెందిందని పాకిస్థాన్, తమ సార్వభౌమాధికారాన్ని పాక్ గౌరవించడం లేదని అఫ్ఘాన్ పట్టుబట్టడంతో ఈ చర్చలు విఫలమయ్యాయి.
ఇస్తాంబుల్ శాంతి ప్రతిపాదనలు
ఇటీవల టర్కీలోని ఇస్తాంబుల్ నగరంలో రెండు దేశాలకు చెందిన మాజీ దౌత్యవేత్తలు, మేధావులు, అనధికార ప్రతినిధులు సమావేశమయ్యారు. ఈ సమావేశంలో ఒక అద్భుతమైన శాంతి ముసాయిదాను సిద్ధం చేశారు. దానిలోని ముఖ్యాంశాలు:
ఉగ్రవాద నిరాయుధీకరణ: టీటీపీ (TTP), ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఖొరాసాన్ (ISKP) వంటి ఉగ్రవాద సంస్థల ఆయుధాలను నిర్మూలించడం.
వాణిజ్య పునరుద్ధరణ: ఇరు దేశాల మధ్య నిలిచిపోయిన ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య మార్గాలను తెరిచి ఆర్థిక ప్రయోజనాలను మెరుగుపరచడం.
ఉమ్మడి సరిహద్దు యంత్రాంగం: సరిహద్దుల్లో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి ఇరు దేశాల సైన్యాలతో కూడిన ఒక ఉమ్మడి నిఘా వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడం.
కాగా, ఈ ప్రతిపాదనలు కాగితాలకే పరిమితమయ్యాయి. ఇరు దేశాల ప్రస్తుత ప్రభుత్వాలు దీనిని అధికారికంగా స్వీకరించి ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి సిద్ధంగా లేవు.
Pakistan Afghanistan Conflict | ప్రాంతీయ రాజకీయాలపై ప్రభావం
ఆఫ్ఘనిస్తాన్-పాకిస్థాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఈ ఘర్షణ కేవలం ద్వైపాక్షిక సమస్య మాత్రమే కాదు. దక్షిణాసియా భద్రత, మధ్య ఆసియా వాణిజ్య మార్గాలు, ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యలు, శరణార్థుల సంక్షోభం వంటి అనేక అంతర్జాతీయ అంశాలపై దీని ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. పౌరుల ప్రాణనష్టం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సైనిక చర్యల కంటే దౌత్య చర్చలకే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని అంతర్జాతీయ సమాజం కోరుతోంది.
ప్రస్తుతం ఇరు దేశాలు తమ తమ భద్రతా ప్రయోజనాలను ముందుకు తెస్తున్నప్పటికీ, నిరంతర ఘర్షణలు ప్రాంతీయ అస్థిరతను మరింత పెంచే ప్రమాదం ఉందని రాజకీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
శాంతి చర్చలు పునఃప్రారంభం కావడం, పరస్పర విశ్వాసాన్ని పెంపొందించే చర్యలు చేపట్టడం ద్వారానే ఈ సంక్షోభానికి శాశ్వత పరిష్కారం లభించే అవకాశముందని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఇది కూడా చదవండి..: Khamenei Funeral | ఖమేనీ అంత్యక్రియలు.. భారత్ తరఫున హాజరుకానున్నది వీరే..!
