అక్షరటుడే, వెబ్డెస్క్: Samantha Seemantham | భారతీయ సంస్కృతిలో వేడుకలు కేవలం సంబరాలకే పరిమితం కావు. ప్రతి ఆచారం వెనుక ఒక ఆధ్యాత్మిక భావన.. ప్రతి మంత్రం వెనుక ఒక తాత్త్విక సందేశం.. ప్రతి పూజ వెనుక ఒక దైవ సంకల్పం దాగి ఉంటుంది.
అలాంటి సంప్రదాయ వైభవం, ఆధ్యాత్మికత, మాతృత్వపు మాధుర్యం కలగలిసిన వేడుకగా నటి సమంత రూత్ ప్రభు సీమంతం నిలిచింది. ముఖ్యంగా ఈ వేడుకలో నిర్వహించిన ‘కళా ఆవరణ’ లేదా ‘శ్రీ కల్పం’ పూజ ఇప్పుడు సోషల్ మీడియాలో ప్రత్యేక ఆసక్తికరమైన చర్చకు దారితీసింది. అసలు ఈ సంప్రదాయం ఏమిటి.. ఎలా చేస్తారంటూ.. నెట్టింట తెగ శోధించేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఈ వేడుక గురించి సవివరంగా తెలుసుకుందాం.
Samantha Seemantham | సీమంతం.. కేవలం వేడుక కాదు!
భారతీయ సంప్రదాయంలో సీమంతం అనేది గర్భిణిని ఆశీర్వదిస్తూ, ఆమెకు మానసిక ఆనందం, ఆత్మీయతను అందించే పవిత్ర వేడుకగా కొనసాగుతోంది. కుటుంబ సభ్యులు, బంధుమిత్రుల సమక్షంలో జరిగే ఈ వేడుకలో పుట్టబోయే శిశువు క్షేమాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ ఆశీస్సులు అందిస్తారు.
అయితే సమంత సీమంతంలో సంప్రదాయ వేడుకకు శ్రీవిద్యా ఉపాసనా సంప్రదాయంలోని ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక విధానం జత కావడంతో ఈ కార్యక్రమానికి మరో ప్రత్యేకత వచ్చింది. వేద పండితులు, శ్రీవిద్యా ఉపాసకుల మంత్రోచ్చారణల మధ్య జరిగిన ఈ పూజకు సంబంధించిన దృశ్యాలను సమంత సోషల్ మీడియాలో పంచుకోవడంతో ఆసక్తి మరింత పెరిగింది.
Samantha Seemantham | ‘కళా ఆవరణ’.. పేరులోనే ఓ ఆధ్యాత్మిక అంతరార్థం
‘కళా ఆవరణ’ను ‘శ్రీ కల్పం’ అని కూడా పేర్కొంటూ, ఇది శ్రీవిద్య సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రత్యేక పూజా విధానమని సమంత వివరించారు. తనకు ప్రతి ఆచారం వెనుక ఉన్న పూర్తి అర్థం మొదట తెలియకపోయినా.. మంత్రధ్వని, జపం ద్వారా ఏర్పడే ఆధ్యాత్మిక శక్తి, తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయాలపై తనకు గాఢమైన విశ్వాసం ఉందని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఈ ఆచారంలో ప్రధానంగా కాబోయే తల్లిని దేవీ స్వరూపంగా గౌరవించడం అనే భావన ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది. అంటే.. తనలో మరో జీవిని మోస్తున్న స్త్రీని కేవలం గర్భిణిగా కాకుండా సృష్టిశక్తిని ధరించిన మాతృమూర్తిగా దర్శించే ఆధ్యాత్మిక దృష్టి ఇందులో కనిపిస్తుంది.
Samantha Seemantham | ఏడు చక్రాలు.. దేవీ కళల ఆవాహనం
సమంత వివరాల ప్రకారం, ఈ ప్రత్యేక ఆచారంలో భావి తల్లి శరీరంలోని ఏడు చక్రాల ద్వారా దేవికి సంబంధించిన 94 కళలను గౌరవించే/ఆవాహన చేసే భావన ఉంది. పవిత్ర జలాలు, మంత్రోచ్చారణలతో శరీరంలోని ఈ శక్తికేంద్రాలను శుద్ధి చేసి దైవిక శక్తిని ఆహ్వానించే ఆధ్యాత్మిక ప్రక్రియగా దీనిని వివరించారు.
ఇక్కడ ‘చక్రాలు’ అనేవి యోగ, తాంత్రిక సంప్రదాయాల్లో చెప్పబడే సూక్ష్మ శక్తికేంద్రాల భావన. దీన్ని ఆధునిక వైద్యశాస్త్రంలోని శరీర అవయవాలుగా చూడకూడదు. ఇది పూర్తిగా ఒక ఆధ్యాత్మిక–యోగిక ప్రతీకాత్మక భావన.
Samantha Seemantham | శ్రీచక్రం మధ్యలో అమ్మవారి స్వరూపంగా తల్లి
ఈ పూజలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం శ్రీచక్రం. శ్రీవిద్యలో శ్రీచక్రానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది. తొమ్మిది ఆవరణలతో కూడిన శ్రీచక్రం మధ్యలోని బిందువు పరమశక్తి, ఏకత్వం, దైవచైతన్యానికి ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. నవావరణ పూజలో బాహ్య ఆవరణల నుంచి క్రమంగా కేంద్ర బిందువు వైపు సాగుతారు.
సమంత సీమంతంలో కూడా అభిషేకం అనంతరం ఆమెను శ్రీచక్రం మధ్యలో కూర్చోబెట్టి, దేవీ ఖడ్గమాల పఠనంతో తొమ్మిది ఆవరణలకు సంబంధించిన దేవతలను ఆహ్వానించినట్లు ఆమె వివరించారు.
ఇందులోని ఆధ్యాత్మిక ప్రతీక ఎంతో అందమైనది. శ్రీచక్రం మధ్యలో తల్లి.. తల్లి గర్భంలో కొత్త జీవం.. కొత్త జీవానికి మూలం సృష్టిశక్తి.. ఆ సృష్టిశక్తినే భారతీయ తత్వం ‘అమ్మ’గా దర్శిస్తుంది. అందుకే ఈ పూజలో మాతృత్వానికి దైవత్వాన్ని ఆపాదించే భావన ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తుంది.
ఆవరణ” అంటే ఏమిటి?
ఆవరణ (Āvaraṇa) అంటే ఆవరించే పొర, పరిధి లేదా వలయం. శ్రీవిద్యలో ఇది ప్రధానంగా శ్రీచక్రంలోని తొమ్మిది ఆవరణలను సూచిస్తుంది. ఇది బయటి నుంచి లోపలికి ప్రయాణంగా ఉంటుంది.
- త్రైలోక్యమోహన చక్రం
- సర్వాశా పరిపూరక చక్రం
- సర్వసంక్షోభణ చక్రం
- సర్వసౌభాగ్యదాయక చక్రం
- సర్వార్థసాధక చక్రం
- సర్వరక్షాకర చక్రం
- సర్వరోగహర చక్రం
- సర్వసిద్ధిప్రద చక్రం
- సర్వానందమయ చక్రం — బిందువు
ఈ తొమ్మిది ఆవరణలను క్రమంగా ఆరాధించడాన్నే నవావరణ పూజ అంటారు.
7 చక్రాలు: ఇవి మన శరీరంలోని కుండలినీ యోగ సంప్రదాయంలో చెప్పబడే చక్రాలు. అవి.. మూలాధార → స్వాధిష్ఠాన → మణిపూర → అనాహత → విశుద్ధ → ఆజ్ఞ → సహస్రార.
Samantha Seemantham | శ్రీవిద్య ఉపాసనా సంప్రదాయం అంటే..
హిందూ తాంత్రిక–శాక్త సంప్రదాయాల్లో శ్రీలలితా త్రిపురసుందరి అమ్మవారిని పరాశక్తిగా భావించి ఆరాధించే ఒక గంభీరమైన ఆధ్యాత్మిక మార్గమే శ్రీవిద్య ఉపాసనా సంప్రదాయం.
అంటే.. “సర్వసృష్టికి మూలమైన పరాశక్తిని అమ్మవారి రూపంలో దర్శించి.. మంత్రం, ధ్యానం, శ్రీచక్రారాధన ద్వారా ఆ శక్తితో అంతర్గత అనుసంధానం పొందే సాధనా మార్గమే శ్రీవిద్య.”
ఇది కూడా చదవండి: Ayyappa Irumudi | రవితేజ ఇరుముడి..అసలు అయ్యప్ప భక్తుల ఇరుముడి వెనుక ఇంత మహత్యమా!
Samantha Seemantham | ‘శ్రీవిద్య’ అనే పదానికి అర్థం
- శ్రీ :– లక్ష్మీ అనే అర్థమే కాకుండా మంగళం, ఐశ్వర్యం, దివ్యశక్తి అనే విస్తృత భావన.
- విద్య :- జ్ఞానం, ఆధ్యాత్మిక సాధనా జ్ఞానం.
అందువల్ల శ్రీవిద్య = దివ్యమైన శక్తి తత్త్వాన్ని తెలుసుకునే జ్ఞానమార్గం అని సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
Samantha Seemantham | ఇందులో ఎవరిని ఆరాధిస్తారు?
ప్రధానంగా లలితా త్రిపురసుందరిని ఆరాధిస్తారు. ఆమెను కేవలం ఒక దేవతగా కాకుండా పరబ్రహ్మ స్వరూపమైన ఆదిశక్తిగా శ్రీవిద్య సంప్రదాయం చూస్తుంది.
ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన తాత్త్విక భావన ఉంది.
- శివుడు :– చైతన్యం
- శక్తి :– ఆ చైతన్యానికి క్రియాశక్తి
అంటే సృష్టి, స్థితి, లయలకు మూలమైన శక్తిని అమ్మవారి తత్త్వంగా దర్శించడం.
Samantha Seemantham | శ్రీచక్రానికి ఎందుకు అంత ప్రాధాన్యం?
శ్రీవిద్యలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ప్రతీక శ్రీచక్రం. శ్రీచక్రంలో తొమ్మిది ప్రధాన ఆవరణలు ఉంటాయి. సాధకులు బాహ్య ఆవరణల నుంచి క్రమంగా అంతర్గత కేంద్రం బిందువు వైపు సాగుతాడు. దీనికి ఆధ్యాత్మికంగా ఒక అందమైన భావన ఉంది.. బయటి ప్రపంచం → మనస్సు → అంతరంగం → ఆత్మస్వరూపం
అంటే శ్రీచక్రారాధనను కేవలం ఒక పూజగా కాకుండా బాహ్య ప్రపంచం నుంచి అంతర్గత చైతన్యం వైపు ప్రయాణానికి ప్రతీకగా కూడా అర్థం చేసుకుంటారు.
Samantha Seemantham | ఎలా సాధన చేస్తారు?
శ్రీవిద్యలో సంప్రదాయం, గురుపరంపరను బట్టి విధానాలు మారుతాయి. సాధారణంగా..
- మంత్ర జపం
- ధ్యానం
- శ్రీచక్ర/శ్రీయంత్ర ఆరాధన
- దేవీ నామస్మరణ
- ఆవరణ పూజ
- స్తోత్ర, సూక్త, ఖడ్గమాల వంటి పఠనాలు
- వివిధ న్యాసాలు, తాంత్రిక ఉపాసనా విధానాలు.. వంటి సాధనలు కనిపిస్తాయి.
అయితే శ్రీవిద్యలోని కొన్ని మంత్రాలు, దీక్షా విధానాలు గురువు ద్వారా మాత్రమే స్వీకరించాల్సినవిగా సంప్రదాయం భావిస్తుంది. కాబట్టి ఇంటర్నెట్లో చూసి స్వయంగా అన్ని తాంత్రిక విధానాలను అనుసరించడం సంప్రదాయపరంగా సరైన పద్ధతి కాదు.
Samantha Seemantham | స్త్రీకి, మాతృత్వానికి దీనికి సంబంధం ఏమిటి?
శ్రీవిద్యలో స్త్రీని కేవలం వ్యక్తిగా కాకుండా సృష్టిశక్తికి ప్రతీకగా చూసే శాక్త దృష్టి బలంగా ఉంటుంది. అందుకే ఒక స్త్రీ తన గర్భంలో కొత్త జీవిని మోస్తున్నప్పుడు, ఆమెను సృష్టిశక్తి స్వరూపంగా గౌరవించడం అనే ఆధ్యాత్మిక భావనను కొన్ని ఉపాసనా సంప్రదాయాలతో అనుసంధానించవచ్చు.
శ్రీవిద్యకు సంబంధించిన సంప్రదాయం చాలా విస్తృతమైనది. లలితా సహస్రనామం, లలితోపాఖ్యానం, తంత్ర–ఆగమ గ్రంథాలు, శాక్త ఉపాసనా గ్రంథాలు తదితరాల్లో దీనికి సంబంధించిన తత్త్వాలు, దేవీ ఆరాధనా విధానాలు కనిపిస్తాయి.
అయితే “శ్రీవిద్య అంటే ఒకే గ్రంథంలో ఉన్న ఒకే పూజా విధానం” అని చెప్పడం సరైంది కాదు. ఇది గురుపరంపరల ద్వారా అభివృద్ధి చెందిన విస్తృతమైన శాక్త సాధనా సంప్రదాయం.
ఒక్క వాక్యంలో చెప్పాలంటే.. శ్రీవిద్య అనేది లలితా త్రిపురసుందరి రూపంలో పరాశక్తిని ఆరాధిస్తూ, మంత్రం, ధ్యానం, శ్రీచక్రం, ఆవరణ పూజ వంటి సాధనల ద్వారా మనలోని దైవ చైతన్యాన్ని అనుభవించేందుకు ప్రయత్నించే శాక్త ఆధ్యాత్మిక మార్గం.
Samantha Seemantham | పుట్టబోయే బిడ్డకు ‘సంస్కారం’ అనే భావన
భారతీయ సంప్రదాయంలో గర్భధారణ కాలాన్ని కూడా ఆధ్యాత్మికంగా ప్రాధాన్యమైన దశగా చూశారు. తల్లి మనసు, పరిసరాలు, వినే మాటలు, ఆలోచనలు పుట్టబోయే శిశువుపై ప్రభావం చూపుతాయని భావిస్తూ అనేక గర్భసంస్కార భావనలు అభివృద్ధి చెందాయి.
శ్రీవిద్యా పద్ధతిలో మంత్రోచ్చారణ, దేవీ ఆరాధన, పవిత్ర వాతావరణం ద్వారా తల్లి–శిశువులకు శుభం, రక్షణ, దైవానుగ్రహం కలగాలని కోరుకోవడం ఈ వేడుకకు ఆధ్యాత్మిక పరిమళాన్ని అందిస్తోంది. సమంత కూడా ఈ అనుభవాన్ని తనకు, తన బిడ్డకు ఎంతో అర్థవంతంగా అనిపించిందని పేర్కొన్నారు.
Samantha Seemantham | ఆధ్యాత్మికతలో మాతృత్వానికి పట్టాభిషేకం!
సమంత సీమంతంలో కనిపించిన ఈ ప్రత్యేక పూజను ఒకే వాక్యంలో చెప్పాలంటే.. “తనలో కొత్త జీవాన్ని మోస్తున్న స్త్రీలోనే సృష్టికి మూలమైన జగన్మాతను దర్శించే ఆధ్యాత్మిక భావన.” ఇదే ఈ వేడుకకు అసలైన ప్రత్యేకత.
పూల పరిమళాలు.. దీపాల వెలుగులు.. మంత్రఘోషలు.. పవిత్ర జలాల ప్రోక్షణ.. శ్రీచక్ర ఆరాధన.. దేవీ నామస్మరణ.. కుటుంబ సభ్యుల ఆనందం.. పుట్టబోయే శిశువు కోసం ఆశీస్సులు.. ఇవన్నీ కలసి ఈ సీమంతాన్ని ఒక వేడుకగా మాత్రమే కాకుండా.. భక్తి, మాతృత్వం, సంప్రదాయం, ఆధ్యాత్మికతల సంగమంగా నిలిపాయి.